Монгол Улсын иргэдийн өмчлөлд байгаа дулаан зогсоолд 2026 оноос үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар ногдуулж, татварын нэхэмжлэл болон өр төлөх мэдэгдлийг хүргүүлж эхэлсэн асуудлыг хууль тогтоох болон холбогдох эрх бүхий байгууллагын түвшинд хэлэлцүүлэн шийдвэрлүүлэхээр энэхүү нийтийн өргөдлийг гаргаж байна. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хууль олон жилийн турш хүчин төгөлдөр үйлчилж ирсэн боловч иргэдийн өмчлөлийн дулаан зогсоолд өмнөх жилүүдэд татвар ногдуулж, нэхэмжилж байгаагүй атлаа 2026 оноос татвар ногдуулж эхэлсэн нь иргэдийн дунд хууль хэрэглээ, татвар ногдуулах үндэслэл, хэрэгжилтийн талаар эргэлзээ, маргаан үүсгээд байна. Татвар нь иргэдийн өмчийн эрх болон санхүүгийн үүрэгтэй шууд холбоотой тул татвар ногдуулах объект, татвар төлөгч, хувь хэмжээ, хөнгөлөлт, чөлөөлөлтийн нөхцөл болон татвар ногдуулах үндэслэл нь хуульд тодорхой, ойлгомжтой байх, хууль хэрэглээ нь тогтвортой, урьдчилан таамаглах боломжтой байх шаардлагатай гэж үзэж байна. Ялангуяа нэг өрхийн өдөр тутмын ахуйн хэрэгцээнд ашиглагдаж байгаа нэг дулаан зогсоолыг олон тооны зогсоол өмчилж, түрээслүүлэх, худалдах зэргээр орлого олох зорилгоор ашиглаж байгаа хөрөнгөтэй ижил нөхцөлөөр татвар ногдуулах нь нийгмийн болон татварын бодлогын хувьд дахин авч үзэх шаардлагатай асуудал гэж үзэж байна. Монгол Улсын цаг уурын эрс тэс нөхцөлд дулаан зогсоол нь олон өрхийн хувьд тансаг хэрэглээ бус, автомашины хэвийн ашиглалт, аюулгүй байдал болон өрхийн өдөр тутмын хэрэгцээтэй холбоотой эд хөрөнгө болсон. Мөн орон сууцны өмчлөгч иргэний тодорхой тооны орон сууцыг үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвараас чөлөөлөх зохицуулалт үйлчилж байгаа нөхцөлд тухайн өрхийн хувийн хэрэгцээнд ашиглаж буй нэг дулаан зогсоолд адил төстэй татварын хөнгөлөлт, чөлөөлөлт үзүүлэх боломжийг хууль тогтоогч авч үзэх нь зүйтэй. **Иймд энэхүү нийтийн өргөдлөөр дараах асуудлыг шийдвэрлэж өгөхийг хүсэж байна:** 1. Иргэний өмчлөлд байгаа, тухайн иргэн болон түүний өрхийн хувийн ахуйн хэрэгцээнд ашиглагддаг **нэг дулаан зогсоолыг үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвараас чөлөөлөх** эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгох; 2. Шаардлагатай тохиолдолд Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хууль болон холбогдох бусад хууль тогтоомжид нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг Монгол Улсын Их Хурлаар хэлэлцүүлэх; 3. Иргэдийн өмчлөлийн дулаан зогсоолд 2026 оноос үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар ногдуулж эхэлсэн **хууль, эрх зүйн үндэслэл, өмнөх жилүүдэд татвар ногдуулж байгаагүй шалтгаан, 2026 онд татварын практик өөрчлөгдсөн эсэх болон өөрчлөгдсөн бол ямар шийдвэр, тайлбар, аргачлалын үндсэн дээр хэрэгжүүлсэн талаар** холбогдох байгууллагуудаас албан ёсны тайлбар авч, олон нийтэд нээлттэй мэдээлэх; 4. Дээрх асуудлыг эцэслэн шийдвэрлэх хүртэл иргэдийн хувийн ахуйн хэрэгцээнд ашиглагдаж буй нэг дулаан зогсоолд 2026 оноос шинээр үүсгэсэн татварын өр, алданги, торгуулийг иргэдэд хүндрэл учруулах байдлаар албадан барагдуулахгүй байх боломж, эрх зүйн үндэслэлийг судлан шийдвэрлэх; 5. Нэгээс дээш дулаан зогсоол өмчилж, түрээслүүлэх болон бусад хэлбэрээр орлого олох, хөрөнгө оруулалтын зориулалтаар ашиглаж байгаа тохиолдлыг иргэний хувийн хэрэгцээнд ашиглаж буй нэг дулаан зогсоолоос ялгамжтай зохицуулах боломжийг судалж, татварын шударга, тэнцвэртэй зохицуулалт бий болгох. Энэхүү өргөдлийн зорилго нь иргэдийг татвараас үндэслэлгүйгээр чөлөөлөх бус, **иргэний өдөр тутмын ахуйн хэрэгцээнд ашиглагддаг нэг дулаан зогсоолын татварын зохицуулалтыг хуульд тодорхой болгож, татвар ногдуулах ажиллагааг ил тод, тогтвортой, шударга болгох**, улмаар иргэний өмчийн эрх болон татвар төлөх үүргийн зохистой тэнцвэрийг хангахад оршино. Иймд иргэний өмчлөлд байгаа, хувийн ахуйн хэрэгцээнд ашигладаг **нэг дулаан зогсоолыг үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвараас чөлөөлөх асуудлыг Монгол Улсын Их Хурлаар хэлэлцүүлэн, холбогдох хууль тогтоомжид шаардлагатай нэмэлт, өөрчлөлт оруулж шийдвэрлэхийг хүсэж байна.