Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Нэгдүгээр зүйлийн 2-т “…тэгш байдал…” нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим болохыг; Арван дөрөвдүгээр зүйлийн 2-т “Хүнийг үндэс, угсаа, хэл, арьсны өнгө, нас, хүйс, нийгмийн гарал, байдал, хөрөнгө чинээ, эрхэлсэн ажил, албан тушаал, шашин шүтлэг, үзэл бодол, боловсролоор нь ялгаварлан гадуурхаж үл болно. Хүн бүр эрх зүйн этгээд байна.”, Арван зургаадугаар зүйлийн 7-д “Төрөөс бүх нийтийн ерөнхий боловсролыг төлбөргүй олгоно /үдийн хоол нь ерөнхий боловсрол олгох үйл ажиллагааны нэг бүрэлдэхүүн хэсэг юм/. Иргэд төрөөс тавих шаардлагад нийцсэн хувийн сургууль байгуулан ажиллуулж болно” гэж; мөн 11-д “Гэр бүл, эх нялхас, эх хүүхдийн ашиг сонирхлыг төр хамгаална” гэж тус тус хуульчилсан. Эдгээрийн дагуу сургуулийн өмчийн хэлбэрийг үл харгалзан ерөнхий боловсролын сургуулийн бүх сурагчийг Үдийн хоол хөтөлбөрт тэгш хамруулах эрх зүйн үндэслэл бүрэн бүрдэж буй тул энэхүү өргөдлийг Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлж байна.
Одоогийн зах зээл, өгч байгаа мөнгөн тэтгэмжийн харьцаа хамаарал огт нийцдэггүй. Бодит байдал дээр сүү, живх хоёр авч хүрдэггүй.
Монгол Улсад аутизмтай хүүхэд болон насанд хүрэгчдийн эрх, хэрэгцээг тусгайлан зохицуулсан хууль одоогоор байхгүй байна. Үүний улмаас аутизмтай иргэд эрүүл мэнд, боловсрол, нийгмийн хамгаалал, ажил эрхлэлт болон насанд хүрэх шилжилтийн үед бодлогын орхигдолд өртөх, төрийн байгууллагуудын уялдаа сул байх нөхцөл байдал түгээмэл байна. Олон улсад, тухайлбал Их Британи, Хойд Ирланд зэрэг улс аутизмтай иргэдийн тухай тусгай хууль баталж, төрийн үүрэг, хариуцлагыг тодорхой болгосноор аутизмтай иргэдийн амьдралын чанар, нийгмийн оролцоог бодитоор сайжруулсан сайн туршлага бий. Иймд Монгол Улсад аутизмтай хүүхэд болон насанд хүрэгчдийг хамарсан, салбар хоорондын уялдааг хангасан, хүүхдээс насанд хүрэгч рүү шилжих дэмжлэгийг баталгаажуулсан “Аутизмтай иргэдийн тухай тусгай хууль” санаачлан боловсруулах шаардлагатай гэж үзэж байна.
Нийгмийн даатгал болон Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн хөрөнгийг идэж шамшигдуулах, улс төрийн зорилгоор ашиглах, төсвийн алдагдлыг нөхөх зэргээр шимтгэл төлсөн иргэдийн эрх ашгийг хохироож байгааг зогсоохын тулд улсын төсвөөс тусгаарлах, мэргэжлийн хүмүүсээр удирдуулж үр өгөөжийг нь дээшлүүлэх шаардлагатай байна.
