Хүндрүүлсэн хүчингийн хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацаа тооцохгүй болгох тухай
Цалинтай ээжийн мөнгө 0-4нас хүртэл хүүхэд бүрт 200000 төгрөг болгох
Муу түүхээс болж хүмүүс зээл авах болон оноогоо сайжруулар боломжгүй болоод байна
2026 оны 7 дугаар сарын 2-ны өдөр батлагдсан холбогдох хуулийн зохицуулалтаар цэргийн тэтгэвэр авагчдыг суурь тэтгэвэрт хамруулах болсон боловч өмнө нь цэргийн тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдээс эрэгтэй 60, эмэгтэй 55 нас хүрсэн тохиолдолд суурь тэтгэвэр тооцон олгохоор насны босго тогтоосон байна. Цэрэг, Зэвсэгт хүчин болон хүчний байгууллагын алба хаагчид тусгай нөхцөл, өндөр хариуцлага, эрсдэл, байнгын бэлэн байдлын шаардлагад олон жил үүрэг гүйцэтгэж, хуулиар тогтоосон шалгуурыг ханган цэргийн тэтгэвэр авах эрхээ үүсгэдэг. Иймд хуулийн дагуу цэргийн тэтгэвэр тогтоолгосон иргэдийг суурь тэтгэвэрт хамруулахдаа эрэгтэй 60, эмэгтэй 55 насны босгоор дахин ялган зохицуулж буй асуудлыг эргэн харж, наснаас үл хамааран суурь тэтгэвэрт хамруулах боломжийг судлан, холбогдох хууль тогтоомжид нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг Улсын Их Хурлаар хэлэлцүүлэхийг хүсэж байна.
Тус хуулийн төсөл нь хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэл, экспорт, ажлын байр, технологийн хөгжлийг дэмжих зорилготой мэт боловч Монгол Улсын үндэсний эрх ашиг, тусгаар тогтнол, газар нутаг, улсын хил, эдийн засгийн аюулгүй байдал, стратегийн дэд бүтэц, төрийн хяналттай холбоотой олон аюултай зохицуулалтыг агуулж байгаа тул иргэд, олон нийт, иргэний нийгмийн болон мэргэжлийн байгууллагыг хамарсан ажлын хэсэг байгуулж, олон нийтэд нээлттэй хэлэлцүүлэх шаардлагатай гэж үзэж байна.
Сүүлийн жилүүдэд орой болон шөнийн цагаар стандарт бус, нэмэлт тоноглолтой болон тусгайлан чанга дуу чимээ гаргахаар өөрчилсөн яндантай авто машин, мотоцикл зэрэг моторт тээврийн хэрэгсэл орон сууц, гэр хорооллын бүсээр хурд хэтрүүлэн явах тохиолдол ихэсч байна.
Хөдөлмөрийн хуульд хүүхэд 1 нас хүртэл хүүхэд хөхүүлэх нэг цагийн чөлөө олгохоор заасан байдаг. Үүнийг хүүхдийг 2 нас хүртэл болгохыг хүсэж байна. Хүүхдээ бага сартайд нь ажилдаа орсон ээжүүд олон байдаг. Иймд тус хуулийн заалтад өөрчлөлт оруулж өгнө үү.
Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 39.5-д заасан нийтийн өргөдлийн гарын үсгийн босго нь хүн амын тоотой харьцуулахад өндөр байна. Монгол Улсын 2025 оны хүн ам 3,591,100 байхад 33,000 гарын үсэг нь нийт хүн амын 0.919%-тай тэнцэж байна. Харин Их Британид 2025 оны 69,487,000 хүн амтай нөхцөлд Засгийн газраас хариу авах босго болох 10,000 гарын үсэг нь хүн амын 0.0144%-тай тэнцэнэ. Өөрөөр хэлбэл хүн амд эзлэх харьцаагаар Монголын 33,000-ын босго нь Их Британийн 10,000-ын босгоос ойролцоогоор 64 дахин өндөр байна. Мөн Монголын 100,000 гарын үсгийн босго нь хүн амын 2.785%-тай тэнцэж байгаа бол Их Британийн 100,000 гарын үсэг 0.144%-тай тэнцэх бөгөөд Монголын босго ойролцоогоор 19 дахин өндөр байнаИймд иргэдийн төрийн үйл хэрэгт оролцох боломжийг нэмэгдүүлж, нийтийн өргөдлийн тогтолцоог илүү хүртээмжтэй болгох зорилгоор хуулийн 39.5.1-д заасан 100,000, 39.5.2-т заасан 70,000, 39.5.3-т заасан 33,000 гэсэн босгыг тус тус 30,000, 20,000, 10,000 болгон бууруулах санал гаргаж байна.
УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА БОЛОН ИНОВАЦИ, ЦАХИМ БОДЛОГЫН БАЙНГЫН ХОРООНД ХҮРГҮҮЛЭХ НИЙТИЙН ӨРГӨДӨЛ Өргөдлийн гарчиг: Цахим орчинд хүний эрхийг хамгаалах, заналхийлэл, цахим дарамт (Cyber-stalking) үүсгэсэн олон улсын бүлэглэсэн гэмт хэрэгтэй тэмцэх хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хянан шалгаж, эрх зүйн зохицуулалтыг яаралтай сайжруулах тухай Үндэслэл:Өнөөдөр Монгол Улсын цахим орчинд иргэдийн, ялангуяа өсвөр насны хүүхэд, залуучуудын амьд явах эрх, халдашгүй чөлөөтэй байх, нэр төр, алдар хүндээ хамгаалуулах Үндсэн хуулийн бодит эрхүүд ноцтой зөрчигдөж байна. Гадаад улсын иргэд дотоодын этгээдүүдтэй бүлэглэн, сошиал платформоор (Facebook, Instagram) зохион байгуулалттай, системтэй цахим дарамт (Cyber-stalking) үзүүлж, иргэдийг амь нас, эрүүл мэндээр нь хохироох, амиа хорлох бодит эрсдэлд хүргэх тохиолдол тасралтгүй гарсаар байна.
Улаанбаатар-Дархан чиглэлийн 202 км урттай, олон улсын болон бүс нутгийн транзит тээврийн А0401 авто зам дээр суурилуулсан 32 гаруй стандартын бус, механик хурд сааруулагчдыг (хурдны овоолго) яаралтай буулгах; Улмаар үндэсний эдийн засаг, иргэдийн халаасанд учруулж буй үлэмж хэмжээний хохирлыг зогсоож, олон улсын жишгийн дагуу ухаалаг "Дундаж хурд хэмжигч камер"-ын системээр солихыг Зам, тээврийн хөгжлийн яам болон холбогдох төрийн байгууллагуудаас шаардаж байна.
Монгол улс 2025 онд 89.7 сая тонн нүүрс экспортлосон ба энэхүү нүүрсээр бид үйлдвэрүүдээ барьж чадсан бол жилдээ 60 сая тонг бензин, дизелийн түлш, керосин бусад дагалдах бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх боломжтой байв. Монгол улсын жилийн нийт хэрэгцээ 3 сая тонн гэхээр бид асар их боломжоо алдаж байна гэсэн үг. Нүүрснээс шингэн түлш гаргах технологи (Coal-to-Liquids буюу CTL) нь нүүрсийг химийн гүн боловсруулалтад оруулж, бензин, дизель түлш, нисэхийн керосин болон бусад химийн бүтээгдэхүүн гарган авах технологи юм. Энэхүү арга нь шатахууны хувьд гадаад улсаас хараат бус болох стратегийн маш их ач холбогдолтой. ХБНГУ-ын Канцлер Ангела Меркель Монгол улсад айлчлахдаа нүүрснээс шингэн түлш гаргах технологийг Монголд нэвтрүүлэх асуудлыг албан ёсоор тавьсан боловч бид өнөөдрийг хүртэл энэхүү асуудлыг шийдвэрлэлгүй өдий хүрэв. Дэлхийн өнөөгийн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор бид үйлдвэрлэгч болох цаг нь болжээ.
Монгол Улсад авлига, албан тушаалын зөрчил, төсвийн хөрөнгийн үр ашиггүй зарцуулалт, хүний эрхийн зөрчил болон нийтийн эрх ашигт харш үйлдлийг мэдээлсэн иргэдийг хамгаалах үр нөлөөтэй эрх зүйн тогтолцоо өнөөдрийг хүртэл бүрдээгүй байна. Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийг боловсруулж, Засгийн газар 2026 онд дэмжин Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэсэн боловч өнөөдрийг хүртэл хууль эцэслэн шийдвэрлэгдээгүй байна. Монгол Улс НҮБ-ын Авлигын эсрэг конвенцын хүрээнд шүгэл үлээгчийг хамгаалах тогтолцоог бүрдүүлэх үүрэг хүлээсэн билээ. Иймд Шүгэл үлээгчийг хамгаалах тухай хуулийн төслийг яаралтай Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлж, хэлэлцүүлэхийг шаардаж байна.
