Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн төслийн үзэл баримтлал, үндэслэл Монгол Улсад Тулгар төрийн 2235 жил, Их Монгол Улсын 820 жил, Ардын хувьсгалын 105 жилийн ой тохиож буйтай холбогдуулан нийгмийн эв нэгдлийг бэхжүүлэх, иргэдэд хууль дээдлэх ухамсрыг төлөвшүүлэх, нийгэмд дахин дасан зохицох боломжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Өршөөл үзүүлэх тухай хууль батлах шаардлага үүсэж байна. Сүүлийн жилүүдэд зарим иргэд, ялангуяа залуучууд хууль эрх зүйн мэдлэг, ойлголт дутмаг байдлын улмаас анх удаа, хөнгөн болон болгоомжгүй үйлдлээр эрүүгийн болон зөрчлийн шинжтэй үйлдэл гаргах тохиолдол цөөнгүй байна. Ийм иргэдэд хууль зүйн хариуцлагын зорилгыг ойлгуулан, алдаагаа засах боломж олгож, нийгэмд үр бүтээлтэй хөдөлмөр эрхлэх нөхцөлийг бүрдүүлэх нь төрийн хүмүүнлэг бодлогын нэг хэсэг юм. Мөн эдийн засгийн хүндрэлтэй нөхцөлд хөдөлмөрийн насны иргэдийг ажил хөдөлмөр эрхлэх боломжтой болгож, өрхийн орлого нэмэгдүүлэх, нийгмийн идэвхтэй оролцоог дэмжих, дахин гэмт хэрэг үйлдэхээс урьдчилан сэргийлэх
Цалин гэж томоор нэрлэсэн 50к нь амьдрал дээр ганц уут буюу 48ш памперас + 100ш нойтон салфитканд л хүрч байна. Энэ нь нярай нялх хүүхдийн 6-7 өдрийн пампрасны хэрэглээг хангаж бусад хэрэглээ болон хэрэгцээнд хүрэлцэхгүй байна. Зах зээл дээрх хэрэглээний барааны үнэ өдөр ирэх тусам өсч нэмэгдэж байгаа тул цалин гэх 50к-г нэмэх талаар хэлэлцэж өгнө үү. Улсын ирээдүй болсон бяцхан үрсээ асарч буй ээжүүдээ өргөдлийг дэмжинэ гэдэгт итгэж байна.
Ажил олгогчоос олгож буй "Унаа, хоолны мөнгө" нь ажилтны цалин хөлс буюу цэвэр орлого биш бөгөөд ажил үүргээ гүйцэтгэхэд өдөр тутамд гардаг зайлшгүй зардлыг нөхөх зориулалттай байдаг. Гэтэл одоогийн мөрдөгдөж буй хуулиар эдгээр зардлаас Хүн амын орлогын албан татвар (ХХОАТ) болон Нийгмийн даатгалын шимтгэл (НДШ) суутгаж байгаа нь иргэдийн гар дээр очих бодит орлогыг бууруулж, амьжиргаанд дарамт болж байна. Ялангуяа инфляци, өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлттэй байгаа өнөө үед унаа, хоолны мөнгөнөөс татвар, шимтгэл авч байгаа нь шударга бус бөгөөд хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төрийн бодлоготой нийцэхгүй байна. Иймд унаа, хоолны мөнгийг татвар, шимтгэл ногдох орлогын сууриас бүрэн чөлөөлж, холбогдох хууль тогтоомжид өөрчлөлт оруулахыг шаардаж энэхүү өргөдлийг санаачиллаа. Хөдөлмөр эрхлэгч иргэдийнхээ бодит орлогыг нэмэгдүүлж, цалингийн үнэгүйдлээс хамгаалахын төлөө иргэн ТА гарын үсгээ зурж дэмжинэ үү!
Сүүлийн жилүүдэд Sur-Ron electric dirt bike болон бусад моторт дугуйн хэрэглээ Улаанбаатар хотод эрс нэмэгдэж байна. Эдгээр тээврийн хэрэгсэл нь замын хөдөлгөөнд оролцохдоо бүртгэлгүй, дугааргүй, мөн жолоодох нас, аюулгүй байдлын тодорхой зохицуулалтгүй байгаа нь иргэдийн аюулгүй байдалд ноцтой эрсдэл үүсгэж байна. Ялангуяа: Насанд хүрээгүй хүүхдүүд хамгаалалтын хэрэгсэлгүйгээр унаж байна Явган хүний зам дээр өндөр хурдтай зорчих тохиолдол нэмэгдсэн Зам тээврийн осол, ослын эрсдэл өсөж байна
Ухаалаг системийн алдаа дутагдлаас болж маш олон торгууль ирж байна Энийг болиулах хүсэлт гаргаж байна
Орон нутгийн удирдлагыг орон нутгийн иргэд өөрсдөө сонгон шалгаруулалтаар томилдоггүй дэжрээс намын томилгоо хийдгийн улмаас хөдөө сумын засаг дарга сумандаа амьдардаггүй хотод гэртэй ирж очин амьдардаг, аймгийн удирдлагууд гадаадад ажиллаж амьдрах зэрэг нь тухайн орон нутгийн онцлог, яаралтай заавал хийх хийхгүй ажил чухал болон чухал биш ажлыг яогахгүй байх ард иргэдийн амьжиргаа хүсэл сонирхолыг мэдэхгүй тусгахгүй байх намд үйлчилсэн тухайн орон нутагтай амьдардаггүй удирдлага ихсэж байгаатай холбогдуулан энэ хуулийг санаачилж байна
Баян-Өлгий аймагт газар орны нэршлийг дур мэдэн сольж, улсын бүртгэлд хууль бусаар бүртгэсэн ноцтой зөрчил гарсан. Одоо мөрдөгдөж буй Эрүүгийн хуулийн 19.16 дугаар зүйлд заасан торгох ял нь үндэсний аюулгүй байдал, тусгаар тогтнолд учрах эрсдэлтэй харьцуулахад хэт хөнгөн байна. Иймд тус гэмт хэрэгт оноох ялыг чангатгах, торгох ялыг хасаж, заавал хорих ял оноодог болгох хуулийн төсөл санаачлахыг шаардаж байна.
Тээврийн хэрэгслийн дуу чимээний бохирдлыг зохицуулах шаардлагатай байна. Дэлхийн ихэнх орон тээврийн хэрэгсэл, мотоциклын дуу чимээг ~80 дБ (гэрийн угаалгын машин ажиллах түвшний чимээ) гэж хязгаарладаг. Харин манай улсад MNS 4599:2026 стандартаар мотоциклд 105 дБ (модны хөрөө рам ажиллах түвшний чимээ) зөвшөөрдөг. Энэ нь бид бусад орноос 7 дахин, ДЭМБ-ын 55 дБ зөвлөмжөөс 32 дахин чанга чимээтэй орчинд амьдарч байна гэсэн үг. Ийм нөхцөлд бүх насны иргэдийн сонсгол, зүрх судасны эрүүл мэнд, нойр, бүтээмж, сэтгэцэд шууд хохирол учирч байна. Иймд MNS 4599:2026-ын 5.2.4-т нэмэлт өөрчлөлт оруулж стандартыг олон улсын жишигт хүргэх, Зөрчлийн тухай хууль болон Замын хөдөлгөөний дүрэмд дуу чимээний бохирдлын талаар тодорхой заалтууд оруулах, нэмэлт өөрчлөлт оруулах, "Дуу чимээний бохирдлоос хамгаалах тухай хууль" шаардлагатай байна.
Өнөөдөр манай зах зээлд гадаадын томоохон сүлжээ бизнесүүд эрчимтэй түрэн орж ирснээр дотоодын аж ахуйн нэгжүүд (ААН) үүд хаалгаа барьж, олон мянган монгол хүн ажлын байргүй болох эрсдэл нүүрлээд байна. Бид татварын болон санхүүгийн бодлогоор үндэсний бизнесээ хамгаалахгүй бол валютын урсгал гадагшилж, эдийн засаг маань харийн хараат болоход ойрхон байна. Энэхүү санаачилгын зорилго нь:Татварын амралт: Шинэ бизнес, стартапуудыг эхний 4 жилд татвараас 100% чөлөөлөх. Бага хүүтэй зээл: Дотоодын ААН-үүдэд сарын 1.2%-иас ихгүй хүүтэй "Дархлаа" зээл олгох. Түрээсийн хөнгөлөлт: Үндэсний бизнесээ дэмжсэн түрээслүүлэгчийг татвараар урамшуулах замаар түрээсийн дарамтыг бууруулах.Өрийн уян хатан зохицуулалт: Татварын өрийг алдангигүйгээр 24 сар хувааж төлөх боломж олгох. Буцаан олголт: Дотоодын түүхий эд ашигласан компаниудад татварын "кешбэк" олгох.
Алтайн Урианхай ястан нь Баян-Өлгий аймгийн уугуул, олон зуун жилийн түүх, өв соёлтой Монгол Улсын үндсэн ястаны нэг юм. 2026 оны байдлаар бүс нутгийн хүн амын бүтэц, сонгуулийн тогтолцооны онцлогоос шалтгаалан Урианхай иргэд уугуул нутагтаа цөөнх болж өөрсдийн улс төрийн төлөөлөл дуу хоолой, эрх үүрэг, аж амьдралаа хамгаалах төлөөний хүнээ Монгол Улсын Их хуралд гаргаж чадахгүй байгаагаас уугуул нутгаа орхих хүртэл асуудал гарч байсан байна. Казак ястан зохилсон тус аймагт МУ-ын сонгуулийн системээр өрсөлдөж Урианхай ястаны улс төрийн төлөөлөл гишүүн болох ямарч боломжгүй бөгөөд давашгүй зүйл байгаа тул сонгуулийн тухай хуулийн болон жагсаалтаар УИХ-д орж ирэх гишүүдийн тоонд уугуул урианхай ястаныг нутгийн зөвлөлөөс сонгуулийн зарчмаар нэгээс доошгүй хүнийг нугтийн иргэдийн төлөөлөгч нарын дундаас сонгуулийн зарчмаар сонгож УИХ-д улс төрийн төлөөлөл оруулж ирэх шаардлагатай байгааг цаг үеийн байдал шаардсаар байгаа юм.
Энэхүү хуулийн төсөл нь: Бизнес эрхлэгчдийн хуримтлагдсан НӨАТ-ын өрийн дарамтыг бууруулах. Дампуурал, үйл ажиллагааны зогсолтыг багасгах Татварын баазыг урт хугацаанд тэлэх Сайн дурын (хүсэлтээр) оролцоонд суурилсан тул шударга байдлыг хангах онцлогтой. Мөн энэ нь бүрэн өр тэглэх биш харин нөхцөлтэй, нэг удаагийн зохицуулалт бөгөөд ирээдүйд хатуу сахилга баттай холбосон бодлого юм. "НӨАТЫН ӨРИЙГ НЭГ УДАА ЦЭГЛЭЕ" "ДАРАМТГҮЙ БИЗНЕС – ХАРИУЦЛАГАТАЙ ИРЭЭДҮЙ"
Хууль санаачлагчилж баталж байгаа УИХ-ийн гишүүдийг нэр дэвшүүлэхдээ хуулийн ӨНДӨР мэдлэгтэй эсэхийг шалгаж, Төрийн албаны шалгалт авч Босго оноог өндөр тогтоож тэнцсэн тохиолдолд ковот олгож, сонгуульд оролцох эрхийг өгөх. Төрийн албаны шалгалтыг шудрага явуулахын тулд хөндлөнгийн хяналтыг сайжруулах.
