Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 39.5-д заасан нийтийн өргөдлийн гарын үсгийн босгыг Монгол Улсын хүн амын хэмжээ, иргэдийн оролцооны бодит боломж болон олон улсын туршлагатай уялдуулан бууруулах шаардлагатай гэж үзэж байна. Одоогийн байдлаар тус хуулийн 39.5.1-д хуулийн төсөл санаачлах саналд 100,000, 39.5.2-т хяналт шалгалт явуулах саналд 70,000, 39.5.3-т тодорхой асуудлаар ажлын хэсэг байгуулах саналд 33,000 иргэний дэмжлэг шаарддаг. Нийтийн өргөдлийг цахим системд 30 хоног байршуулдаг бөгөөд дэмжлэгийг 18 насанд хүрсэн иргэдээс цуглуулдаг. (LegalInfo) Монгол Улсын хүн ам 2025 оны эцэст 3.59 сая орчим байгаа нөхцөлд дээрх босгууд нь нийт хүн амд эзлэх харьцаагаар өндөр байна. Тухайлбал, 33,000 гарын үсэг нь нийт хүн амын ойролцоогоор 0.92 хувь, 70,000 нь 1.95 хувь, 100,000 нь 2.78 хувьтай тэнцэж байна. Үүнээс гадна гарын үсэг зурах эрх нь 18 насанд хүрсэн иргэдэд хязгаарлагддаг тул бодит харьцаа нь нийт хүн амд тооцсон үзүүлэлтээс илүү өндөр байна. Олон улсын жишигтэй харьцуулахад энэ ялгаа бүр тодорхой харагдана. Их Британийн цахим өргөдлийн системд 10,000 гарын үсэг хүрсэн тохиолдолд Засгийн газар хариу өгч, 100,000 гарын үсэг хүрсэн тохиолдолд Парламентын хэлэлцүүлэгт оруулах эсэхийг авч үздэг. (Petitions - UK Parliament) Хүн амын тоонд эзлэх хувиар харьцуулбал Монгол Улсын 33,000 гарын үсгийн босго нь Их Британийн 10,000 гарын үсгийн босгоос ойролцоогоор 64 дахин өндөр байна. Мөн Монгол Улсын 100,000 гарын үсгийн босго нь нийт хүн амд эзлэх хувиар Их Британийн 100,000 гарын үсгийн босгоос ойролцоогоор 19 дахин өндөр байна. Энэ нь Монгол Улсад нийтийн өргөдлийг төрийн шийдвэр гаргах түвшинд хүргэхэд хүн амын хэмжээндээ харьцангуй өндөр хэмжээний иргэдийн дэмжлэг шаардаж байгааг харуулж байна. Нийтийн өргөдлийн зорилго нь олон нийтийн дэмжлэгтэй асуудлыг төрийн шийдвэр гаргах түвшинд хүргэх, иргэдийн төрийн үйл хэрэгт оролцох боломжийг нэмэгдүүлэхэд оршино. Харин 30 хоногийн богино хугацаанд 33,000–100,000 иргэний дэмжлэг авах шаардлага нь орон нутаг, тодорхой салбар, мэргэжлийн бүлэг болон тодорхой нийгмийн асуудалтай холбоотой боловч бодит ач холбогдол бүхий санал төрийн анхааралд хүрэх боломжийг хязгаарлаж болзошгүй байна. Гарын үсгийн босгыг бууруулсан нь тухайн өргөдлийг шууд батлах, хуульд шууд өөрчлөлт оруулах гэсэн үг биш юм. Харин олон нийтийн тодорхой хэмжээний дэмжлэг авсан асуудлыг Улсын Их Хуралд хэлэлцүүлэх, хууль зүйн болон бодлогын үндэслэлийг нь судлуулах боломжийг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой. Иймд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 39.5-д дараах өөрчлөлтийг оруулахыг хүсэж байна: 1. Хуулийн төсөл санаачлах саналыг дэмжих босгыг 100,000-аас 30,000 иргэн болгон бууруулах; 2. Байнгын хорооны эрхлэх асуудлын хүрээнд хяналт шалгалт явуулах саналыг дэмжих босгыг 70,000-аас 20,000 иргэн болгон бууруулах; 3. Тодорхой асуудлаар ажлын хэсэг байгуулах саналыг дэмжих босгыг 33,000-аас 10,000 иргэн болгон бууруулах. Эдгээр босгыг шинэчлэн тогтоосноор Монгол Улсын хүн амын хэмжээтэй илүү нийцсэн, иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлсэн, нийтийн өргөдлийн тогтолцоог илүү хүртээмжтэй, үр дүнтэй болгох боломж бүрдэнэ. Иймд дээрх саналыг дэмжиж, Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 39.5-д холбогдох нэмэлт, өөрчлөлтийг оруулж өгөхийг Монгол Улсын Их Хурал болон холбогдох байгууллагаас хүсэж байна.