ӨРГӨДӨЛ Малын хулгайтай тэмцэх, холбогдох хууль тогтоомжийг чангатгах тухай Монгол Улсын төр, хууль тогтоох болон хууль сахиулах байгууллагуудад, Монгол Улсын малчид, иргэдийн өмч хөрөнгө, амьжиргааны үндсэн эх үүсвэр болсон мал сүргийг хулгайлах гэмт хэрэг сүүлийн жилүүдэд иргэдэд ихээхэн хохирол учруулж, малчдын хөдөлмөр, амьдрал ахуйд ноцтой сөргөөр нөлөөлж байна. Малчин хүн мал сүргээ өсгөхийн тулд олон жилийн хөдөлмөр, хөрөнгө, цаг хугацаагаа зарцуулдаг. Гэтэл хэдхэн хулгайчийн үйлдлээс болж нэг айлын олон жилийн хөдөлмөрөөр бий болсон хөрөнгө нэг шөнийн дотор үгүй болох тохиолдол гарсаар байна. Ялангуяа алслагдсан сум, баг, хөдөө орон нутагт малын хулгай үйлдсэн этгээдийг илрүүлэх, мөрдөн шалгах, хохирлыг барагдуулах үйл явц хүндрэлтэй байдаг. Мөн малын хулгай нь зөвхөн нэг өрхийн эд хөрөнгөд халдсан асуудал биш бөгөөд малчдын эдийн засгийн тогтвортой байдал, хүнсний аюулгүй байдал, нийгмийн хэв журамд сөргөөр нөлөөлж буй ноцтой асуудал юм. Хулгайд алдсан малыг нядалж, махыг нь гарал үүслийн тодорхой бус байдлаар худалдаалах, дамлан борлуулах, бусдын малыг хууль бусаар худалдаж авах зэрэг дагалдах зөрчил, гэмт хэрэг гарах нөхцөл бүрддэг. Үүнээс гадна: Сум орон нутгийн цагдаа , малын эмнэлэгийн байгууллагууд хулгайтай хамтран ажиллаж амжиргааны чадавхийг дээшлүүлж байна. Иймд малын хулгайтай тэмцэх эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгож, хариуцлагыг бодитой, үр нөлөөтэй болгох шаардлагатай гэж үзэж байна. Үүнд: 1. Малын хулгай үйлдсэн этгээдэд оногдуулах хариуцлагыг чангатгах, ялангуяа бүлэглэн, давтан, зохион байгуулалттайгаар, олон тооны мал хулгайлсан тохиолдолд хүндрүүлэх нөхцөлөөр авч үзэх; 2. Мал хулгайлах гэмт хэргийг зохион байгуулж, бусдыг татан оролцуулсан, мал дамлан борлуулсан, хулгайн малыг санаатайгаар худалдан авсан этгээдэд хүлээлгэх хариуцлагыг тодорхой, хатуу болгох; 3. Хулгайд алдсан малын бодит хохирлыг бүрэн тогтоож, хохирогчид нөхөн төлүүлэх эрх зүйн зохицуулалтыг сайжруулах; 4. Малын гарал үүсэл, шилжилт хөдөлгөөн, худалдаа, нядалгааг бүртгэх тогтолцоог боловсронгуй болгож, хулгайн малыг хууль ёсны мэтээр борлуулах боломжийг хаах; 5. Малын хулгайтай тэмцэх чиглэлээр сум, багийн түвшинд цагдаа, мал эмнэлэг, мэргэжлийн хяналт болон орон нутгийн байгууллагуудын хамтын ажиллагаа, шуурхай мэдээлэл солилцоог сайжруулах; 6. Малын хулгайн гэмт хэргийг илрүүлэх, таслан зогсоох ажиллагаанд орчин үеийн технологи, камер, цахим бүртгэл болон мэдээллийн нэгдсэн системийг өргөнөөр ашиглах; 7. Малчдаас ирүүлсэн малын хулгайн талаарх мэдээлэл, гомдлыг шуурхай шалгаж, хохирогчийн эрх ашгийг хамгаалах, хэрэг шийдвэрлэлтийн явцыг ил тод болгох; 8. Хулгайн малыг мэдсээр байж худалдаж авсан, нядалсан, борлуулсан этгээдэд хүлээлгэх хариуцлагыг тодорхой болгож, хулгайн малыг худалдаалах зах зээлийг таслан зогсоох; 9. Малчдын малыг хулгайлсан тохиолдолд мал сүргийн ачиж явсан автомашин зэргийг бариж авахын тулд 10. Малын хулгайчдын хуулинд заасны дагуу дээд тал нь 2 жилийн ял авдаг хуулийг доод тал нь 10жил болгож хохирлыг бүрэн гүйцэт барагдуулах зэрэг заалтыг тусгаж хуулийг чангатгах Иймд дээр дурдсан саналуудыг анхааран үзэж, малын хулгайтай тэмцэх холбогдох хууль тогтоомжид шаардлагатай нэмэлт, өөрчлөлт оруулж, малчдын өмч хөрөнгө, хөдөлмөрийн үр шимийг хамгаалах, малын хулгайг таслан зогсоох чиглэлээр бодитой арга хэмжээ авч хэрэгжүүлэхийг хүсье. Малчин иргэдийн олон жилийн хөдөлмөрөөр бий болсон мал сүрэг бол зөвхөн хувийн өмч төдийгүй Монгол Улсын эдийн засаг, уламжлалт мал аж ахуйн үндэс юм. Иймээс малын хулгайтай хийх тэмцлийг эрчимжүүлж, хуулийн хэрэгжилт, хариуцлагыг бодитой болгох нь нэн шаардлагатай байна. Өргөдөл гаргасан: Архангай аймгийн Төвшрүүлэх сумын Малчин Ж. Гүрбадам Огноо: 2026 оны _9__ дугаар сарын _4__ Утас: _______88628802_____________