
Одоогийн тэтгэврийн систем нь ажилтан, ажил олгогчоос тус бүр 8.5 хувийн буюу нийт 17 хувийн шимтгэлийг тэтгэврийн даатгал нэрээр төвлөрүүлж, хөрөнгө оруулалт хийх замаар өсөн нэмэгдүүлэхгүйгээр тухайн жилдээ тэтгэврийн зардал болгон гаргадаг. Тэтгэврийн реформ хийх нь Монгол улсын иргэн бүрийг тэтгэврийн хуримтлалтай болгох ач холбогдолтой.


Нас барсан иргэдийн Эрдэнэс тавантолгойн хувьцааг гэр бүлийн ойрын хамаарал бүхий хүнд өвлүүлдэг болмоор байна. Үүнийг иргэдээс санал авч хуулийн төсөл батлуулах саналтай байна.


Өнөөдөр Чингис хааны нэр, эш хөрөгтэй архи үйлдвэрлэгдэж, хог болгон хаягдан, түүх соёл, их хаанаа үл хүндэтгэж байгаагийн тод жишээ нь архи согтууруулах ундааны сурталчилгаа, шошгын асуудалд хууль болон стандарт ямар сул байгааг тод харуулж байна.


Монгол банкны мэдээллийн сан, зээлийн мэдээллийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах ажлын хэсэг байгуулах


Сүүлийн сонгуулийн жилүүдэд санал тоолох ХАР МАШИН-д ихэнх иргэд итгэхгүй болсон тул 2024 оны УИХ -ийн ээлжит сонгуулиар санал тоолох цахим ХАР МАШИН-ийг халж ГАРААР ТООЛОХ шаардлагатай байна.


Санхүүгийн болон татварын жилийг 4-р сарын 1-нд эхлүүлж дараа оны нь 3-р сарын 31-нд дуусгадаг байх. Хагас жил нь 10-р сарын 1-нд эхлэхээр. Үүнийгээ дагаад жилийн эцсийн тайлан авах хугацааг ч 4-р сарын 1-нд эхэлж 5-р сарын 10-нд дуусгах, хагас жилийн тайланг 10-р сарын 1-нээс эхлүүлэх 11-р сарын 1-нд дуусгах ёстой болгох хэрэгтэй гэсэн үг.


Сүллийн жилүүдэд Монгол улсад эмчилгээ хийлгэх боломжгүй хүнд өвчтэй иргэд олширсон ба гадны улсад өндөр зардлаар эмчлүүлэх боломжгүй байгаатай холбоотойгоор эмчилгээ хийлгэх зардлыг төрөөс дааж, иргэдийнхээ амь насыг аврах хэрэгцээ шаардлагатай байна.


Банк бус санхүүгийн байгууллагуудын зээлийн хүү банктай харьцуулахад хэт өндөр байгаа. Тэд цалин, орлого багатай иргэдийг онилж урьдчилгаа мөнгө бага авч буй нэрийдлээр урхидаж зээлийн хүүг өндөр тогтоож байгаа нь иргэдийг "зээлийн өндөр хүүний дарамт"-д оруулж байна.


Өнгөрсөн 30 жил төрийн өндөр албан тушаал хашиж байсан бүх хүний өөрийнх нь болон түүний гэр бүл, шууд хамаарал бүхий этгээдүүдийн хөрөнгийн эх үүсвэр, хууль ёсны байдлыг нэг бүрчлэн шалгаж, тэдний хууль бус хөрөнгийг хурааж ард түмний мэдэлд төвлөрүүлэх. Хууль бус хөрөнгийг хурааж олсон орлогоос сан байгуулж хойч ирээдүйн боловсролд хөрөнгө оруулах.


Гэр бүл цуцлагдсаны дараа хүүхдээ асран тэтгээгүй эцэг, эх нь Гэр бүлийн тухай хуулийн 40-р зүйлд зааснаар бүс нутгийн амьжиргааны баталгаажих доод түвшингийн хэмжээгээр тэтгэлэг төлдөг хуулийн зохицуулалттай. Хүүхдийг 11 нас хүртэл нь 1 сард 150 орчим мянган төгрөг, 18 нас хүртэл 300 орчим мянган төгрөг байгаа нь тухайн хүүхдээ асраагүй эцэг, эхийн хүүхдийнхээ өмнө хүлээх үүрэг хариуцлагыг хэтэрхий багаар үнэлж байгаа хэлбэр юм. Иймд хүүхдэд олгох тэтгэлгийг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс тооцдог болгохоор Гэр бүлийн тухай хуулийн 40-р зүйлд өөрчлөлт оруулах шаардлагатай.


2024 болон цаашид монгол оронд явагдах улс төрийн сонгуулийг бүх хэсэг хороодод саналыг тоолохдоо хар машинаар бус зөвхөн гараар тоолох санал гаргаж байна. Хар машины тоолсон саналд гадны нөлөөлөл 100% нөлөөлж өөрчилж төрийн эрхийг хууль бусаар авах гэх оролдлого гарч болзошгүй тул.


МУ-ын Үндсэн хуулийн 16.2-т Монгол улсын иргэн “Эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, орчны бохирдол, байгалийн тэнцэл алдагдахаас хамгаалуулах эрхтэй” гэж заасан. Гэвч манай улсын 2 хүн тутмын нэг нь амьдардаг, тэр дундаа тухайн хүн амын 35%-ыг 0-18 насны хүүхдүүд эзэлдэг Улаанбаатар хотын иргэдийн эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрх ноцтойгоор зөрчигдөөд олон жил боллоо. Зөвхөн нийслэл Улаанбаатар хот төдийгүй аймгийн төвүүдийн агаарын бохирдол жилээс жилд өссөөр байна. Нийтийн сонсголын тухай хуулийн 6.2.2. Ерөнхий хяналтын, 6.2.3. Төсвийн хяналтын, 6.2.9. Хүний эрх, эрх чөлөөг хангахтай холбоотой хяналтын сонсголыг зохион байгуулах гэснийг тус тус үндэслэн “Утааны Сонcгол”-ыг зохион байгуулж МУЗГ-ын 2017 оны 3 дугаар сарын 20-ны өдрийн 98 дугаар тогтоолоор баталсан “Агаар, орчны бохирдлыг бууруулах үндэсний хөтөлбөр” болон бусад холбогдох үйл ажиллагааны төсөв, гүйцэтгэл, үүний ил тод байдалд үнэлгээ хийж, цаашид хэрэгжих төлөвлөгөө, хөтөлбөрүүдийг сайжруулахыг шаардаж байна.
