Монгол Улсад зохион байгуулах олон улсын хурал, форум, арга хэмжээнд төсвөөс олон арван, хэдэн зуун тэрбум төгрөг зарцуулах шийдвэрийг эдийн засгийн үндэслэл, үр ашгийн тооцоо, парламентын хяналтгүйгээр гаргах эрсдэлийг хязгаарлах шаардлагатай байна. Иймд улсын болон орон нутгийн төсвөөс 50 тэрбум төгрөгөөс дээш санхүүжилт шаардах олон улсын арга хэмжээг УИХ-аар урьдчилан хэлэлцүүлж, зөвшөөрөл авдаг, зардал, үр ашгийн тооцоог нийтэд ил тод мэдээлдэг, хэрэгжилтэд хараат бус аудит хийдэг эрх зүйн зохицуулалт бий болгох хуулийн төсөл санаачлахыг санал болгож байна.
0–8 хүртэлх насны хүүхэд өвчний улмаас эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх үед эцэг, эхийн аль нэг нь хүүхдээ асран хамгаалахын тулд ажлаасаа чөлөө авч, ажиллах боломжгүй болдог. Иймд хүүхдээ асран хамгаалж, эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсэн хугацааг хөдөлмөрийн чадвар түр алдсанд тооцож, даатгуулагч эцэг, эхийн аль нэгэнд эмнэлгийн хуудас олгон, Нийгмийн даатгалын сангаас хөдөлмөрийн чадвар түр алдсаны тэтгэмж авах эрхийг хуульчлах шаардлагатай байна. Энэ зохицуулалтыг холбогдох хууль тогтоомжид тусган, нийгмийн даатгалын хуульд заасан нөхцөлийг хангасан эцэг, эхэд тэтгэмж олгодог байнгын тогтолцоо бий болгож өгөхийг хүсэж байна. Ингэснээр хүүхдийн эрүүл мэнд, асаргааг хамгаалахын зэрэгцээ эцэг, эхийн ажлын байр, өрхийн орлогын тогтвортой байдлыг дэмжих ач холбогдолтой юм.
Монгол Улсын Үндсэн хуулиар үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх эрх чөлөөг баталгаажуулсан. Гэвч төрийн байгууллага, төрийн болон орон нутгийн өмчит, өмчийн оролцоотой аж ахуйн нэгжүүд нийтийн хөрөнгөөр сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн байгууллага, нөлөөлөгч, иргэдтэй шүүмжлэл гаргахгүй байх, сөрөг мэдээлэл нуун дарагдуулах нөхцөлтэй “хаалтын гэрээ” байгуулах эрсдэлтэй. Энэ нь хараат бус мэдээлэл, олон нийтийн хяналтад сөргөөр нөлөөлнө. Иймд УИХ-аас холбогдох хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулж: 1. Нийтийн хөрөнгөөр шүүмжлэлийг хязгаарлах, мэдээлэл нуун дарагдуулах, далд нөлөөлөл үзүүлэх гэрээ байгуулах, төлбөр олгохыг хориглох; 2. Мэдээлэл, сурталчилгааны гэрээний талууд, үнэ, зорилго, гүйцэтгэлийг ил тод болгох; 3. Төлбөртэй контентыг тэмдэглэх; 4. Зөрчилд хариуцлага тогтоохыг хүсэж байна. Төрийн үйлчилгээ, эрүүл мэнд, гамшгийн сэрэмжлүүлэг зэрэг хууль ёсны мэдээлэл түгээхийг хоригт хамааруулахгүй.
Оюу толгойн ордоо 30 жил ашиглуулсны эцэст анх удаагаа Монгол улс 3 их наядын ашиг авахаар болсон билээ. Монгол улсын нийт хүн ам болох 3.5 сая иргэндээ хуваавал нэг иргэнд 857000 төгрөг оногдож байна. Иймд иргэн бүрийн өөрсдийн хувь дансанд бэлнээр шилжүүлэх хуулийн төслийг санаачилж байна. Хэрэв ингэж баттай болгохгүй бол зургаадугаар цахилгаан станц барих гэх мэт хэзээ хийгдэх нь тодорхойгүй ажилд Оюу толгойн ашгаа төсөв болгож өгмөөргүй байна. Ийнхүү хуулийн төсөл санаачилж байгаа тул 100'000 иргэд маань гарын үсгээ зурж Ерөнхийлөгчөөр баталгаажуулж ашгаа өөрсдөө захиран зарцуулая.
Нийслэлээс зарласан "Дахин төлөвлөлт" гэдэг нэрэнд төр засагтаа 100% итгэж, хамаг хөрөнгөөрөө шууд захиалга өгсөн иргэд өнөөдөр 5–6 жилээр санхүү, сэтгэл санааны асар хохирол амсаж байна.
Туул голыг дархан цаазтай бүсэд хамруулахын ач холбогдол Туул гол нь Улаанбаатар хот болон Туул голын сав газрын хүн амын ундны усны эх үүсвэр, байгаль экологийн тэнцвэрийг хадгалах, биологийн олон янз байдлыг хамгаалах онцгой ач холбогдолтой гол мөрний нэг юм. Туул голыг дархан цаазтай бүсэд хамруулах нь голын эх, урсац, усны чанар, эрэг орчмын экосистемийг хамгаалах, уул уурхай, барилга байгууламж болон хүний үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй бохирдол, доройтлыг бууруулахад чухал ач холбогдолтой. Мөн ундны усны нөөцийг урт хугацаанд хамгаалах, үерийн эрсдэлийг бууруулах, байгалийн нөхөн сэргэх чадварыг хадгалах, ирээдүй хойч үедээ цэвэр ус, эрүүл байгаль өвлүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлнэ. Иймд Туул голын сав газрын экологийн онцлог, усны нөөц, хамгаалалтын хэрэгцээнд тулгуурлан зохих хэсгийг улсын тусгай хамгаалалтад авах, хамгаалалтын дэглэмийг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй тогтоож, хууль эрх зүйн хамгаалалтыг бэхжүүлэх саналыг дэвшүүлж байна.
Монгол Улсад цэцэрлэгийн хүүхдийн хоолны зардлын нормативыг инфляц, хүнсний үнийн өсөлттэй уялдуулан тогтмол шинэчилдэггүйгээс бодит өртгөөсөө хоцорч байна. Өнөөдрийн байдлаар төрөөс нэг хүүхдэд 3,000 төгрөг төсөвлөж, эцэг эхээс 1,000 төгрөгийн хамтын оролцоо авч байгаа нь хүүхдийн нас, шим тэжээлийн хэрэгцээг бүрэн хангахад хүрэлцэхүй байх эрсдэлтэй байна. Иймд хүүхдийн хоолны зардлын нормативыг яаралтай нэмэгдүүлж, цаашид хүнсний үнийн өсөлттэй уялдуулан жил бүр индексжүүлэн шинэчилж байх эрх зүйн баталгаа, төсвийн тогтвортой шийдлийг гаргаж өгөхийг шаардан энэхүү өргөдлийг гаргаж байна.
Нийгмийн эрүүл мэнд, хүн амын генофонд, сэтгэл зүйн аюулгүй байдал: Нийгмийн стресс, гэмт хэргийн гаралт өсөх: Өрийн дарамтад орсон иргэд сэтгэл зүйн хүнд дарамт, амиа хорлох тохиолдол нэмэгдэж, өрөө төлөхийн тулд хулгай хийх, дээрэмдэх, авлига авах зэрэг гэмт хэрэгт холбогдох эрсдэл эрс өсөж байгаа нь үндэсний аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлж байна. Үндэсний аюулгүй байдал, санхүүгийн системийн тогтвортой байдалд заналхийлэх нь: Хүн амын дийлэнх хэсэг өдөр тутмын хэрэглээгээ санхүүжүүлэхийн тулд хэд хэдэн аппликейшнээс давхар зээл авч, нэгнийхээ өрийг нөгөөгөөр хаах байдлаар "өрийн мухардалд" орж байна. Энэ нь улсын хэмжээнд өрхийн орлогыг бүхэлд нь шавхаж, бодит худалдан авах чадварыг унагаж байна. Эдийн засгийн гажуудал ба бүтээмжийн уналт: Ажилчид ажилдаа төвлөрөхөөс илүүтэй өрөө хэрхэн төлөх, аль аппликейшнээс дахин зээл авах талаар санааширч, стрессдэх нь аж ахуйн нэгжүүдийн хөдөлмөрийн бүтээмжийг үлэмж бууруулж байна.
0-3 настай хүүхэд асарсний тэтгэмжийг зах зээлийн үнэ ханш өссөнтэй холбоотойгоор хүүхдийн памперс ч авж хүрэхгүй мөнгийг нэмэгдүүлэх
Ёс уламжлалаар бол Цагаан сарын "Битүүний өдөр" буюу билгийн тооллын өвлийн адаг сарын сүүлийн өдөр болох шинийн 30 нь Цагаан сарын бэлтгэл ажлыг хийхээс гадна тодорхой ёс заншлыг үйлддэг онцлогтой. Тиймээс Цагаан сар бол монгол түмний өв соёл болох юм. Энэ утгаар уг баярыг өргөн дэлгэр нийтээр тэмдэглэн өнгөрүүлэх, ингэхдээ өнөө үед уламжлагдан ирсэн соёл, зан үйл, бэлгэдэл зэргийг бүрэн гүйцэд хугацаанд нь амжуулах учиртай. Энэ бүхнээс товчхон дүгнэхэд Битүүн нь Цагаан сарын баярын зан заншил уламжлалын чухал хэсэг юм. Гэвч бодит байдал дээр Битүүн нь ажлын өдөр байдаг тул Цагаан сарын баярын бэлтгэл хангахад ихээхэн хүндрэл бэрхшээлтэй байдаг. Иймд энэ байдлыг харгалзан Битүүний өдрийг амралтын өдөр болгох тухай хуулийг энэ ондоо багтаан батлах санал санаачлагыг гаргаж байна. Энэхүү нийтийн тусын тулд нийтийн ашиг сонирхлын үүднээс гаргасан өргөдлийг дэмжиж өгөхийг Та бүхэнд уриалж байна.
Үл хөдлөх, орон сууц захиалгын гэрээгээр иргэн урьдчилан төлбөрөө төлсөн боловч барилгын ажил хугацаандаа дуусаагүй, ашиглалтад ороогүй, өмчлөх эрх шилжээгүй тохиолдол гарч байна. Ийм нөхцөлд иргэн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй этгээдийн эсрэг эрхээ хамгаалуулах шаардлагатай хэвээр байхад зөвхөн хугацаа өнгөрсөн үндэслэлээр шаардах эрхээ хэрэгжүүлэх боломжгүй болох эрсдэлтэй. Гэвч үл хөдлөх, орон сууцны захиалгын гэрээний хувьд гэрээний үүрэг бодитоор биелсэн эсэх, өөрөөр хэлбэл орон сууц ашиглалтад орж, өмчлөх эрх иргэнд шилжсэн эсэх нь чухал юм. Иймээс үүрэг биелээгүй байхад хөөн хэлэлцэх хугацааг дуусгавар болгож, иргэний эрхийг хязгаарлахгүй байх тусгай зохицуулалт шаардлагатай гэж үзэж байна.
Улаанбаатарт хоёр орон сууцыг үл хөдлөхийн татвараас чөлөөлдөг атлаа хувийн хэрэгцээний ганц гараашнаас татвар авдаг. Хувийн хэрэгцээний нэг гарааш, авто зогсоолыг татвараас чөлөөлөх үндэслэл: * ❄️ Хүйтэн орны хэрэгцээ. Автомашинаа хөлдөх, гэмтэхээс хамгаалах зориулалттай. * 👨👩👧👦 Өрхийн хэрэглээ. Өөрийн машинаа байрлуулдаг гарааш нь түрээс, бизнесийн орлого олох зориулалтгүй. * 🚶 Нийтийн эрх ашиг. Гудамж, орц гарц, явган хүний замыг машин хааж зогсохыг багасгахад тустай. * ⚖️ Татварын бодлогын уялдаа. Хоёр орон сууцыг чөлөөлж байгаа бол өрхийн хэрэгцээний нэг гараашийг чөлөөлөх үндэслэлтэй. 📌 Иймд иргэний өмчлөлийн, өөрийн болон гэр бүлийн хэрэгцээнд ашигладаг нэг гарааш эсхүл нэг автомашины зогсоолыг үл хөдлөхийн татвараас чөлөөлөх нэмэлтийг хуульд оруулах санал гаргаж байна.