НИЙТИЙН ӨРГӨДЛИЙН СИСТЕМД ТАВТАЙ МОРИЛНО УУ

PN-202608-53333
БАРИЛГА, УУЛ УУРХАЙН САЛБАРЫН АЖИЛТНУУДЫН ЦАЛИН ХӨЛСИЙГ СААТУУЛАХ, ЗАВШИХААС ХАМГААЛАХ, АЖИЛ ОЛГОГЧИД ХҮЛЭЭЛГЭХ ХУУЛИЙН ХАРИУЦЛАГА БОЛОН БАТАЛГААНЫ МЕХАНИЗМЫГ ЧАНГАРУУЛАХ ТУХАЙ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Монгол Улсын барилга болон уул уурхайн салбарт ажилтнуудын цалин хөлсийг олон сараар саатуулах, олгохгүй завшиж хохироох асуудал иргэдийн амьжиргаа, нийгмийн баталгаанд сорилт болсоор байна. Үйлдвэрлэлийн эрсдэлтэй, хүнд нөхцөлд хөдөлмөр эрхэлж буй иргэдийн цалинг компанийн санхүүгийн эрсдэлээр хаацайлан хугацаа хэтрүүлэхийг таслан зогсоох шаардлагатай. Энэхүү өргөдлөөр Хөдөлмөрийн тухай хууль болон салбарын холбогдох зохицуулалтад өөрчлөлт оруулж, цалингийн эрсдэлээс хамгаалах баталгааны санг турших, цалин тавиагүй ажил олгогч болон компанийн удирдлагад хүлээлгэх эрүү болон иргэний хариуцлагын чангаруулалтыг хуульчлахыг Улсын Их Хуралд уриалж байна. Цалин бол компанийн өөрийн мөнгө биш, ажилтны баталгаат хөдөлмөрийн бодит үнэлгээ юм.

Б

Хатанбаатар Билгүүн

2026.09.01
17:52:44
6 / 100,000
PN-202608-25809
ОЮУТАН, СУРАЛЦАГЧИД АЖИЛ ХӨДӨЛМӨР ЭРХЛЭХ ҮЕД НДШ-ЭЭС ЧӨЛӨӨЛӨХ ТУХАЙ ХУУЛЬ САНААЧЛАХ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Оюутнууд хичээлийнхээ хажуугаар цагийн болон түр хугацааны ажил хийж амьдралын зардлаа нөхдөг. Гэвч богино хугацаанд ажилласан ч нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх шаардлага нь оюутан, ажил олгогчдод санхүүгийн дарамт болж байна. Иймээс оюутан, суралцагчдын хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих зорилгоор НДШ-ийн зохицуулалтыг шинэчлэх шаардлагатай байна.

Н

Базаррагчаа Нандинцэцэг

2026.09.01
17:50:45
7 / 100,000
PN-202608-85472
ӨРХИЙН ХҮҮХДИЙН ТООНД ХАРГАЛЗАН ТОДОРХОЙ ХУВИАР ЦАХИЛГААН, ДУЛААНЫ ТӨЛБӨРИЙН ХӨНГӨЛӨЛТ ҮЗҮҮЛЭХ ТУХАЙ
1. Ажлын хэсэг байгуулах

Хүүхдийн тоогоор цахилгаан, дулааны зардлаас хөнгөлөлт үзүүлэх нь хүн амын өсөлт, төрөлтийг дэмжих төрийн бодлого болж байгаа юм.

У

Оюунбаатар Уянга

2026.09.01
17:48:53
10 / 33,000
PN-202608-23112
НИЙТИЙН ӨРГӨДЛИЙН ГАРЫН ҮСГИЙН БОСГЫГ БУУРУУЛАХ ТУХАЙ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 39.5-д заасан нийтийн өргөдлийн гарын үсгийн босго нь хүн амын тоотой харьцуулахад өндөр байна. Монгол Улсын 2025 оны хүн ам 3,591,100 байхад 33,000 гарын үсэг нь нийт хүн амын 0.919%-тай тэнцэж байна. Харин Их Британид 2025 оны 69,487,000 хүн амтай нөхцөлд Засгийн газраас хариу авах босго болох 10,000 гарын үсэг нь хүн амын 0.0144%-тай тэнцэнэ. Өөрөөр хэлбэл хүн амд эзлэх харьцаагаар Монголын 33,000-ын босго нь Их Британийн 10,000-ын босгоос ойролцоогоор 64 дахин өндөр байна. Мөн Монголын 100,000 гарын үсгийн босго нь хүн амын 2.785%-тай тэнцэж байгаа бол Их Британийн 100,000 гарын үсэг 0.144%-тай тэнцэх бөгөөд Монголын босго ойролцоогоор 19 дахин өндөр байнаИймд иргэдийн төрийн үйл хэрэгт оролцох боломжийг нэмэгдүүлж, нийтийн өргөдлийн тогтолцоог илүү хүртээмжтэй болгох зорилгоор хуулийн 39.5.1-д заасан 100,000, 39.5.2-т заасан 70,000, 39.5.3-т заасан 33,000 гэсэн босгыг тус тус 30,000, 20,000, 10,000 болгон бууруулах санал гаргаж байна.

Д

Эрдэнэбат Даваасүрэн

2026.09.01
17:48:40
66 / 100,000
PN-202608-93441
“ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ АЛБАН ХААГЧДАД 5 ЖИЛ ТУТАМ АЖИЛЛАСАН ХУГАЦААНЫ УРАМШУУЛАЛ ОЛГОХ ТУХАЙ”
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Төрийн үйлчилгээний албан хаагчдад 5 жил тутамд ажилласан хугацааны урамшуулал олгодог эрх зүйн зохицуулалтыг бий болгож, төрийн албан хаагчдыг ялгаваргүй, адил тэгш хамруулах санал гаргаж байна. Олон жил төрийн албанд тогтвортой ажиллаж буй албан хаагчдын хөдөлмөрийг үнэлж, нийгмийн баталгааг нэмэгдүүлэх нь зүйтэй гэж үзэж байна.

У

Энхтайван УУГАНБАЯР

2026.09.01
17:48:21
5 / 100,000
PN-202608-79225
АЖИЛТНЫ ХХОАТ БОЛОН НД-ЫН ШИМТГЭЛ ТӨЛӨЛТИЙГ БУУРУУЛАХ.
1. Ажлын хэсэг байгуулах

Ажилтны ХХОАТ болон НД-ын шимтгэл төлөлтийг бууруулах. Цалингын доод хэмжээ нэмэгдсэнээр ХХОАТ болон НД-ын шимтгэл төлөлт нэмэгдэнэ.

Ү

Батсайхан ҮҮРДМАНДАХ

2026.09.01
17:48:08
17 / 33,000
PN-202608-74855
ТӨРИЙН АЛБАНЫ МЕРИТ ЗАРЧМЫГ 1-2 ЖИЛИЙН ХУГАЦААТАЙ БОЛГОХ ХУУЛЬ ШААРДЛАГАТАЙ БАЙНА
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Төрийн алба бол Монгол хүн бүр ажиллаж болох эрхтэй нийтийн алба юм. Харин үүнийг хувийн юм шиг ашигладаг нам дагасан хэсэг бүлэг хүмүүс дээр үед байсан одооч байсаар байна. Төрийн албыг чадахуйн мерит зарчимд оруулж жаахан өөрчилсөн боловч учир дутагдал их үлдэж. Дарга болсон хүн өөрөө явахгүй бол байсаар байдаг. Сайн хүн бол сайныг хийж байна саар хүн бол лай ланчиг болоод гай болоод сүйрүүлээд байж байна. Ажлын туршлага байхгүй хүмүүс удирдах зохион байгуулалт байхгүй ааш авир муутай хүмүүс ч дарга албан тушаалыг олон жил хашсанаар сайн чадвартай мэргэжилтнүүдийг олноор халсаар байна. Бас нам дагаж төрийн алба өөрчлөгддөг байдал байна. 10 жил нэг дарга суудалдаа байсаар байхад чадварлаг 100 мэргэжилтэн тэр даргаас болж ажлаасаа гарч солигдож байна гэвч хүнтэй ажиллаж чаддаггүй ааш авиртай дарга судалдаа үлдсэн хэвээр төрийн үйл ажиллагаанд гай болж байна. Тэгэхээр төрийн албаны мерит зарчим дутуу дулимаг заалттай хэсэг бүлэг намын хүмүүст зориулж хийгдсэн анзаарагдана.

Ж

Чухай ЖАВЗАНЧУЛУУН

2026.09.01
17:44:39
3 / 100,000
PN-202608-41497
АТБӨЯХТАТВАРААС ДУГААРЫН ХЯЗГААРЛАЛТТАЙ ӨДӨР БОЛОН ТЭГШ СОНДГОЙ ХУВААРИЛАЛТТАЙ ӨДРҮҮДИЙГ ХУВЬЧЛАН ХАСАХ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Автотээвэр болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татвар, авто зам ашигласны төлбөрөөс дугаарын хязгаарлалттай өдөр болон тэгш сондгой хуваарилалттай өдрүүдийг хувьчлан хасах, шударга төлбөрийн тогтолцоог бий болгох

Г

Ганхуяг Гантулга

2026.09.01
17:42:19
6 / 100,000
PN-202608-46294
ХХОАТ БАГАСГАХ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Хувь Хүний Орлогын Албан Татварыг багасгах хэрэгтэй байна ядаж жилийн 80 саяас доош орлоготой иргэдээ чөлөөлөх хэрэгтэй байна.

А

Насанжаргал Авирхүү

2026.09.01
17:40:49
9 / 100,000
PN-202608-11694
ҮНДЭСНИЙ БИЧГИЙН ХЭРЭГЛЭЭГ ӨРГӨСГӨХ, СУРАГЧДЫН ҮНДЭСНИЙ БИЧГИЙН ХИЧЭЭЛИЙН ҮР ДҮНГ ИХЭСГЭХ
1. Ажлын хэсэг байгуулах

Нийт Монгол хэл бичгийн шалгалт өгч буй сурагчдын 15% шахуу нь босго оноондоо хүрч чадаагүй. Шалгалтандаа унасан ихэнх хүүхдүүд үндэсний бичгээ уншиж чадаагүйгээс болж унасан. Мөн 2025 онд үйлчилгээний газруудын хаяг самбаруудыг үндэсний бичгээр давхар бичихээр болгосон ч хэрэгжилт нь төдийхөн харагдахгүй байгаа юм.

Х

Цолмон Хонгорзул

2026.09.01
17:37:15
5 / 33,000
PN-202608-23438
ЭМЧ ЭМНЭЛЭГИЙН АЖИЛЧДЫН АЖЛЫН БАЙРАН ДАХЬ АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ, ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙН ОРЧИН САЙЖРУУЛАХ, АЮУЛГҮЙ ТАЙВАН ОРЧИНД АЖИЛ ХӨДӨЛМӨРӨӨ ЯВУУЛАХ АЮУЛГҮЙ ОРЧИН БИЙ БОЛГОХ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Эмч эмнэлэгийн ажилчдын ажлын байран дахь аюулгүй байдал, эрх зүйн орчинг сайжруулах , эрх үүргийг хамгаалах

М

Мөнх-Эрдэнэ МӨНХТУЯА

2026.08.17
17:38:39
59 / 100,000
PN-202608-32588
ХҮҮХЭД ХӨХҮҮЛЭХ ЧӨЛӨӨГ 2 НАС ХҮРТЭЛ БОЛГОЖ ХӨДӨЛМӨРИЙН ХУУЛЬД ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ТУХАЙ
3. Хуулийн төсөл санаачлах талаар санал гаргах

Хөдөлмөрийн хуульд хүүхэд 1 нас хүртэл хүүхэд хөхүүлэх нэг цагийн чөлөө олгохоор заасан байдаг. Үүнийг хүүхдийг 2 нас хүртэл болгохыг хүсэж байна. Хүүхдээ бага сартайд нь ажилдаа орсон ээжүүд олон байдаг. Иймд тус хуулийн заалтад өөрчлөлт оруулж өгнө үү.

Г

Сүрэнбилэг ГАНЦОЛМОН

2026.08.17
17:27:51
102 / 100,000