Төрийн алба бол Монгол хүн бүр ажиллаж болох эрхтэй нийтийн алба юм. Харин үүнийг хувийн юм шиг ашигладаг нам дагасан хэсэг бүлэг хүмүүс дээр үед байсан одооч байсаар байна. Төрийн албыг чадахуйн мерит зарчимд оруулж жаахан өөрчилсөн боловч учир дутагдал их үлдэж. Дарга болсон хүн өөрөө явахгүй бол байсаар байдаг. Сайн хүн бол сайныг хийж байна саар хүн бол лай ланчиг болоод гай болоод сүйрүүлээд байж байна. Ажлын туршлага байхгүй хүмүүс удирдах зохион байгуулалт байхгүй ааш авир муутай хүмүүс ч дарга албан тушаалыг олон жил хашсанаар сайн чадвартай мэргэжилтнүүдийг олноор халсаар байна. Бас нам дагаж төрийн алба өөрчлөгддөг байдал байна. 10 жил нэг дарга суудалдаа байсаар байхад чадварлаг 100 мэргэжилтэн тэр даргаас болж ажлаасаа гарч солигдож байна гэвч хүнтэй ажиллаж чаддаггүй ааш авиртай дарга судалдаа үлдсэн хэвээр төрийн үйл ажиллагаанд гай болж байна. Тэгэхээр төрийн албаны мерит зарчим дутуу дулимаг заалттай хэсэг бүлэг намын хүмүүст зориулж хийгдсэн анзаарагдана.
Миний бие нь 2022 онд байр захиалж хохирсон билээ . 2022 оны 10 сараас хойш шаталсан шүүхээр явж байгаа . Одоо шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт очоод 2 жил боллоо авсан арга хэмжээ хохирол барагдуулаагүй эрэн сурвалжлах ажилгаа хийсэн ч олдохгүй байна, олсонч нэр дээр нь ямарч хөрөнгө алга , удахгүй өгнө , хөдөө ажилж байгаа гэх мэт хариу соссоор өнөөдрийг хүрсэн байна. Ийм над шиг хохирсон иргэд нэгдэж шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын үйл ажилгааны явцыг хурдасгах иргэдийг хохиролгүй болгох арга хэмжээ хуулийн цохицуулалт зэргийг дахин шалгаж арга хэмжээ авж өгнө үү
Иргэдийн зээлийн муу болон хар түүх нь өр төлбөрөө бүрэн барагдуулсан ч олон жилийн турш хадгалагдаж, санхүүгийн үйлчилгээ авах эрхийг хязгаарлаж байна. Энэ нь иргэдийн эдийн засгийн идэвх, бизнес эрхлэлт, орон сууц болон хэрэглээний санхүүжилт авах боломжид сөргөөр нөлөөлж байгаа тул зээлийн мэдээллийн тогтолцоог боловсронгуй болгох, муу зээлийн мэдээллийг шинэчлэх эрх зүйн зохицуулалтыг судлах, санал боловсруулах ажлын хэсэг байгуулах шаардлагатай байна.
Дэлхий дахины чиг хандлага хувьсан өөрчлөгдөж, хүний эрх, тэгш байдлыг хангах асуудал улс орнуудын хөгжлийн гол үзүүлэлт болоод байна. Монгол Улс залуу ажиллах хүчний дайжилт, тархины урсгалыг зогсоох, бүс нутгийн болон хөрш орнуудын геополитикийн нөхцөл байдалд уян хатан, ардчилсан давуу талаа хадгалж үлдэхийн тулд ЛГБТК+ (LGBTQ+) иргэдийн эрхийг хамгаалах, ижил хүйстний гэрлэлтийг хуулиар зөвшөөрөх (approving same-sex marriage) зайлшгүй шаардлага тулгарч байна. Энэхүү өргөдөл нь хоёр хөршийн нөхцөл байдал, гадаадын чадварлаг боловсон хүчнийг татах таатай орчин бүрдүүлэх, нийгмийн шинэчлэл, эдийн засгийн тогтвортой байдал болон гадаад харилцааны давуу талыг бий болгох үндэслэлүүдийг тусгасан болно.
Ипотекийн 6%-н зээлийн оочир дараалал ихэссэн ба иргэд авах боломжгүй болоод байна. Нэгэнт байгаа эх үүсвэрийг хурдан эргэлдүүлмээр байна. Банк ажилтнууддаа өгч МИК-д худалдахгүй барьж эх үүсвэрийг гацаах эсвэл ашиг орлого ихтэй хүмүүстэй хамтын ажиллагааны хүрээнд олгоод байна уу. Банкан дээр зээл олгосон бол тодорхой хугацаа зааж шууд худалдаж дараагийн хүнд зээл олгох боломжийг бүрдүүлмээр байна.
Худалдаа, үйлчилгээ эрхлэгч байгууллагуудын гадаа байршуулсан чанга яригчаар өглөөнөөс орой хүртэл хэдхэн секундын аудио сурталчилгааг хэдэн зуун удаа давтан цацах үзэгдэл хот даяар түгээмэл болжээ. Ийм төрлийн тасралтгүй дуу чимээ нь ойр орчмын оршин суугчид, оффисын ажилтнууд, сургууль, цэцэрлэгийн багш ажилчид болон суралцагч хүүхдүүдийн амьдралын чанарт шууд сөргөөр нөлөөлж байна. Иргэд гэр, ажлын байрандаа амарч төвлөрөх боломжгүй болж, зарим тохиолдолд цонхоо онгойлгож агаар сэлгэх эрхээ хүртэл хязгаарлуулж байна. Дуу чимээний бохирдол нь зөвхөн тав тух алдагдуулах асуудал биш юм. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын судалгаагаар байнгын дуу чимээ нь нойрны хямрал, стресс, бухимдал, танин мэдэхүйн чадварын бууралт, цусны даралт ихсэх болон зүрх судасны өвчлөлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоосон байна.
Саналын үндэслэл ба зорилго: Өнөөдөр улсын хэмжээний цэцэрлэгүүдэд хүүхдийн хоолны аяга тавганд тавигдах нэгдсэн стандарт хангалтгүй, зориулалтын бус, гарал үүсэл нь тодорхойгүй, чанарын баталгаажуулалтгүй, эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй шаазан болон хуванцар аяга таваг түгээмэл ашиглагдаж байна. Шаазан нь амархан хагарч хүүхдийг гэмтээх эрсдэлтэй бөгөөд будгийн найрлагаас нь хүнд металл ялгарах аюултай. Мөн хуванцар аяга таваг нь халуун хоол хийх үед химийн хорт бодис (BPA) ялгаруулж, элэгдэж зурагдсанаар бактер үржих өндөр эрсдэлийг бий болгож, хүүхдийн эрүүл мэндэд сөрөг нөлөө үзүүлж байна.Иймд УИХ-аас тусгайлан ажлын хэсэг байгуулж, цэцэрлэгийн насны хүүхдийн хоол хүнсний аюулгүй байдлыг хангах, эрүүл ахуйн шаардлага хангасан, удаан эдэлгээтэй, чанартай зэвэрдэггүй ган (ган) аяга таваг хэрэглэх эрх зүйн зохицуулалт, нэгдсэн стандарт болон төсвийн шийдлийг боловсруулахыг шаардаж байна. Хүүхдийнхээ эрүүл мэндийн төлөө энэхүү санаачилгыг дэмжинэ үү.
Е Mongolia дээр орж ирээгүй торгууль смарткар апп дээр эхэлж харагдаж байна. Тэгээд төлөх гэхээр 10000 торгууль 12000 болж төлөх хэрэг болж байна. Уг нь төрийн нэртэй E Mongolia оор төлбөл 10000 аар л төлнө. Энэ асуудлыг шалгуулж болиулах хэрэгтэй. Хэн нэгний хувийн бизнес байх гэж харж байна.
Авто машин эзэмшигч жолооч нарт торгууль ноогдуулдаг. Тогтсон хугацаанд төлөөгүй тохиолдолд нэмэгдүүлсэн торгуулийг зогсооё. Торгууль төлөх хугацааг нэмж, хүү алданги тооцдог байдлыг халах хэрэгтэй байна. Учир нь ард иргэдийг хиймэл оюун ухааны торгуулаас өндийхгүй байна.
Автомашинаас бүтэн жилийн татвар авчихаад тэгш, сондгойгоор явуулах нь ЭЗ-ийн талаасаа шударга бус шийдвэр юм. Яваагүй өдрүүдийн татварыг буцаах ёстой.
Монгол Улсын иргэдэд хуулиар олгогдсон нэг удаагийн үнэ төлбөргүй газар өмчлөх эрхийг бодитоор хэрэгжүүлэхэд хүндрэлтэй байна. Иймд иргэн тухайн жилд боломжтой байгаа газруудаас сонголт хийж, илүү хүртээмжтэйгээр газар өмчлөх боломжтой цахим систем, зохицуулалт бий болгох шаардлагатай байна.
Дугаарын хязгаарлалт бол түгжрэлийг бууруулах шийдэл биш, иргэдийн эрх, хөдөлгөөнийг хязгаарласан арга хэмжээ юм. Улаанбаатарын нийтийн тээвэр, дэд бүтэц, үйлчилгээ хангалтгүй тул иргэд зайлшгүй автомашинаар зорчих шаардлагатай байдаг. Гэтэл хязгаарлалтаас болж олон айл хоёр дахь автомашин авах хэрэгтэй болж байна. Тэгвэл хэн хожиж байна вэ? Иргэд биш. Автомашин импортлогч, худалдаалагч болон даатгалын байгууллагуудын борлуулалт, ашиг нэмэгдэх нөхцөл бүрдэж байна. Иймээс энэ шийдвэр нийтийн эрх ашгаас илүү тодорхой бизнесийн ашиг сонирхол, лоббид үйлчилж байгаа эсэхэд үндэслэлтэй хардлага төрж байна. Үүнийг ил тод шалгах шаардлагатай. Айл бүрийг хоёр машинтай болгох нь түгжрэлийг бууруулах шийдэл биш, харин автомашины тоог нэмэгдүүлж, иргэдэд нэмэлт зардал үүсгэнэ. Түгжрэлийг иргэдийн эрхийг хязгаарлах бус, нийтийн тээвэр, зам, зогсоол, хот төлөвлөлтийн бодит асуудлыг шийдвэрлэх замаар бууруулах ёстой. Иймд дугаарын хязгаарлалтыг бүр мөсөн цуцлахыг шаардаж байна.
